Als je aan Indonesië denkt, denk je waarschijnlijk direct aan de uitgestrekte rijstvelden van Bali of de rokende vulkanen van Java. Maar wat als wij je vertellen dat het absolute hoogtepunt van dit archipel zich ergens anders bevindt? Ver weg van de massa, in de vorm van een orchidee, ligt het eiland Sulawesi. Ben je klaar om van het gebaande pad af te stappen en het échte Indonesië te ontdekken? Trek je backpack maar uit de kast, want in deze reisroute nemen wij je mee op reis door het ruige en onvergetelijke Sulawesi!

Gaafste reisroute voor Sulawesi + tips

Rammang Rammang

Je landt op Makassar. Je kunt ervoor kiezen om meteen door te rijden (zoals wij) naar Rammang Rammng of eerst een nacht te slapen in Makassar. Wij sliepen bij Rammang Rammang Ecolodge and Café. Ze hebben hier leuke huisjes op palen boven het water, maar verwacht vooral geen luxe! Vanuit hier hebben we leuke activiteiten gedaan: varen door de mangrove, wandelen in de natuur, rotstekeningen en grotten bekijken.

Tip:Loop naar de brug in het dorpje. Iedere avond bij zonsondergang komen hier tientallen duizenden vleermuizen overvliegen.

Tena Toraja

Staat bekend om hun dodencultuur. Wanneer je met kinderen reist moet je je afvragen of je hier naartoe wil gaan, want het is wel wat luguber. Wij vonden het vooral mega indrukwekkend, interessant en een van de gaafste belevenissen die we ooit hebben meegemaakt. Om een goed beeld te krijgen en verschillende ceremonies te kunnen bijwonen, is het slim om hier minimaal 3 nachten te verblijven.

In Toraja is iemand niet direct ‘dood’ als het hart stopt. De overledene wordt een zieke genoemd. Het lichaam wordt gebalsemd en blijft maanden, soms zelfs jaren(!), in het familiehuis liggen. De familie praat tegen de overledene, brengt drie keer per dag eten en offert zelfs sigaretten. Wanneer je een ziek (dood) persoon wil bezoeken, dan is het normaal om olie, suiker of sigaretten voor de nabestaanden mee te nemen. Een begrafenis duurt niet één dag, maar meerdere dagen en het is echt een grootse aangelegenheid. De familie heeft tijd nodig om voor dit alles te sparen, want hoe meer buffels, hoe belangrijker de persoon was en hoe sneller diegene in het hiernamaals terechtkomt.

Tijdens de meerdaagse bruiloft vinden er vele rituelen plaats. Wij hebben één dag bijgewoond en toen werden we hartelijk ontvangen door de familie en mochten we meegenieten van heerlijk eten, drinken, zang en dans. Er werden ook meerdere varkens geofferd, waar Marleen even de andere kant moest opkijken. Er was ook een feestelijke rouwstoet. Het is wel van belang dat je je netjes kleedt, draag geen witte of zwarte kleding (dit is alleen voor de naaste familie) en kom niet in een hemdje of een korte broek.

Voor de gemiddelde westerling is de dood een hele verdrietige gebeurtenis. Voor de Toraja lijkt dat totaal niet zo te voelen. Zij eren het leven, vieren de herinneringen, en gunnen de overledene een prachtige reis naar het hiernamaals. Om die reden voelde het niet eens heel vreemd om bij zo een intieme aangelegenheid mee te mogen kijken, als toerist.

Als je bovenstaande informatie al bizar vond, dan zal je het ook wel bijzonder vinden om te horen dat de overledene ieder jaar één keer uit zijn of haar graf word gehaald. De overledene wordt gewassen, krijgt schone kleding, er worden nieuwe familieportretten gemaakt (de overledene ziet er vanwege het balsemen nog jarenlang “best oké” uit) en de overledene krijgt soms zelfs sigaretten, eten of drinken aangeboden.

Nog enkele bijzondere feitjes, voor degenen die geïnteresseerd zijn blijven doorlezen…. De Toraja begraven hun doden niet in de grond, maar in de natuur:
– Baby-bomen: Baby’s die overlijden voordat hun tandjes zijn doorgekomen, worden in een holte van een levende boom geplaatst. Men gelooft dat de baby zo verder groeit in de boom naar de hemel toe. Rotsgraven: Gaten die hoog in kalkstenen kliffen zijn uitgehakt.
– Hangende kisten: Kisten die met houten balken aan de rotswand hangen.
– Tau Tau: Dit zijn levensgrote, houten poppen die precies lijken op de overledene. Ze staan op balkons in de klif en “kijken” uit over het dorp om de levenden te beschermen.

Tip: Wij sliepen bij Hostel Papa Tia een eenvoudig, maar wel een goed hostel. De eigenaar biedt verschillende tours aan, hij heeft zelfs meegewerkt aan een documentaire van National Geographic.

Lake Poso: Tentena

Fijne plek om eventjes weer op adem te komen, maar waar je ook wat activiteiten in de buurt kan ondernemen. Wij sliepen bij Dodoha Mosintuwu, waarvan de opbrengst naar de stichting Institut Mosintuwu gaat. Deze stichting zet zich maatschappelijk in als een soort ‘Veilig Thuis’, voor slachtoffers van (seksueel) geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast voorzien ze arme regio’s van boeken en kleding. Wij hebben hier vooral even rustig aan gedaan, maar hierbij de leukste dingen om te doen in en rondom Tentena:

• Bezoek de Saluopa Waterval (Air Terjun Saluopa), dit is een indrukwekkende, trapsgewijze waterval midden in de jungle. Je kunt de verschillende poelen beklimmen en er zelfs in zwemmen.
• Relaxen op Siuri Beach: Het Poso-meer is het op twee na diepste meer van Indonesië en heeft kristalhelder water. Aan de westkant van het meer ligt Siuri Beach.
• Wandel over de oude houten brug (Pamona Bridge): In het centrum van Tentena ligt een overdekte houten brug over de Poso-rivier. Rondom de brug zie je vaak de traditionele visvallen waarmee de lokale bevolking vis en paling vangt.

Togian Island

Via Ampana pakken wij de boot naar de Togian Islands. Deze eilanden staan bekend om hun prachtige onderwaterwereld. We kozen ervoor om op twee verschillende plekken te overnachten, zodat we verschillende activiteiten konden doen. Zo sliepen wij de eerste twee nachten bij bij Araya Dive Resort en de andere twee nachten bij Poki Poki. Bij allebei de plekken zitten alle maaltijden bij inbegrepen. Je kan je hier zelfs een week vermaken, we kwamen eigenlijk nog dagen tekort. Maar we hebben hier prachtig kunnen snorkelen, heerlijk gegeten en genoten van de zonsondergangen. Ook gingen we één avond naar een plek waar tientallen neushoornvogels over kwamen vliegen voorafgaand aan hun zoektocht naar een overnachtingsplekje: héél indrukwekkend!

Tip: Neem wat drank of lekkere snacks mee van het vaste land, want op de eilanden zijn geen supermarkten. Stop etenswaren uiteraard niet in je eigen tas/koffer, maar in een afgesloten plastic bak die je kunt krijgen bij je verblijfplaats. De kokosratten vinden dit namelijk erg lekker.

Tangkoko National Park

Er zijn verschillende manieren om naar Manado te reizen. Veel mensen kiezen ervoor om vanuit de Togian Island de (nacht) ferry en bus naar Manado te pakken. Wij hoorden hier wat mindere verhalen over en kozen er daarom voor om weer via Ampana met het vliegtuig naar Manado te reizen. Een iets duurdere optie, maar wel meer comfort. In Manado pakten wij meteen de Uber naar Tangkoko National Park. Hier vind je de zeldzame koeskoesberen. Wij sliepen bij Sanctuary Tangkoko, echt een prachtige plek, lieve mensen en heerlijk eten. Probeer hier zeker te overnachten! Vanuit de accomodaties boekten wij verschillende tours. De nacht- en dagtour in het park zijn zeker aan te bevelen. Daarnaast is het ook leuk om een bootje te huren om richting de mangrove te gaan.

Eilanden Bunaken/Siladen

In het Noord-Westen van Sulawesi heb je verschillende eilanden waar kunt genieten van de onderwaterwereld. We zagen zelfs in één snorkeltour meer dan 40 schildpadden! We sliepen 2 nachten in Grand Luley, dit is een wat groter, massaler resort, daarom besloten we naar 2 nachten te verhuizen naar deze kleine, maar fijne Guesthouse Thalassa. Deze twee plekken zijn een fijn uitvalbasis om de eilanden Siladen en Bunaken te bezoeken.

Heb je meer tijd?

• Je kunt deze reis afsluiten met Bali of Raja Ampat.

Deze route/tips gebruikt? Leuk als je een berichtje achterlaat of ons op Instagram tagt.